Η ζυθοποίηση το 2015

    Το 2015 υπήρξε το πρώτο ουσιαστικά έτος κατανόησης της διαδικασίας της ζυθοποίησης.
- Κι εξηγούμαι.
    Από τη στιγμή που αντιλαμβάνεσαι το τι ακριβώς κάνεις, του πως λειτουργεί όλη προσπάθεια μετατροπής των σακχάρων σε οινόπνευμα και CO2, του τρόπου που μπορείς να βελτιστοποιήσεις το αποτέλεσμα και που πως μπορείς να συμβάλλεις εκ του μηδενός στη δημιουργία συνταγών και γνώσης, τότε είσαι σε θέση να πεις πως ... ξεκινάς.
    Η χρονιά που πέρασε ήταν ιδιαίτερα δημιουργική με αποτέλεσμα την παρασκευή έντεκα διαφορετικών συνταγών. Για την ιστορία και μόνο αναφέρω πως το ΄14 έφτιαξα  πέντε συνταγές, ενώ το ΄13 μία.
    Το αποτέλεσμα βέβαια κρίνεται από την ποιότητα κι όχι από την ποσότητα. Έτσι υπήρχαν φέτος μπύρες κακές, όπως και καλές, αλλά και κάποιες αδιάφορες. Σε κάποιες ίσως και να έφταιγε η συνταγή, σε ορισμένες όμως σίγουρα η διαδικασία.

Με τη σειρά παραγωγής:

-Smoked Weiss
-American Pale Ale with Centennial
-Munich Dunkel
-Punk IPA
-American Amber Ale
-Bohemian Pilsner
-Belgian Tripel
-Saison
-ESB
-American Pale Ale with local hop
-Blonde Ale

    Όλες έγιναν με τη μέθοδο ΒΙΑΒ και χρησιμοποίησα νερό από διάφορες πηγές της περιοχής. Ο εξοπλισμός ήταν σε όλες ο ίδιος - ο οποίος για το ΄16 θα αναβαθμιστεί- και ακολουθήθηκαν όλες οι συνταγές κατά γράμμα, οι οποίες αντλήθηκαν απ το διαδίκτυο και από Ελληνικά sites.

    Ιδιαίτερη προσπάθεια έγινε για την εμφιάλωση, ώστε να είναι κατά το δυνατόν ίδια σε όλες τις συνταγές, καθώς και για την ετικέτα. Προκρίθηκε το όνομα Carpinus Beer προερχόμενο απ το δέντρο Carpinus orientalis, ιδιαίτερα γνωστό στη περιοχή μας, διότι αναζητούσα ένα όνομα που να παραπέμπει στο όνομα του Καρπενησίου.
Επίσης για την ετικέτα, απορρίφθηκε η ιδέα να υπάρχει ένα σήμα κατατεθέν, αλλά προς το σκοπό αυτό να λειτουργεί όλη η ετικέτα, αλλάζοντας μόνο το χρώμα εκτύπωσης σύμφωνα με τα χρωματικά χαρακτηριστικά της κάθε μπύρας.

    Διαμόρφωσα το χώρο του κελαριού για το κρασί, που πλέον έχει και το ''τμήμα'' της μπύρας. Ο λόγος ήταν η προσπάθεια να υπάρχει ένα χώρος με σταθερές όσο το δυνατόν συνθήκες θερμοκρασίας και δευτερευόντως υγρασίας- για το κρασί.

    Για την τρέχουσα χρονιά θα προσπαθήσω να αναβαθμίσω τον εξοπλισμό προσαρμόζοντας φίλτρα και αναδευτήρα στο καζάνι, spider hop ώστε να αποφεύγω τις πάνινες σακούλες, ηλεκτρονικά θερμόμετρα και τέλος θάλαμο ζύμωσης με ελεγχόμενες συνθήκες. Για λογισμικό θα αφήσω το calculator και πλέον θα χρησιμοποιώ το brewMate, απορρίπτοντας κάποια άλλα για διάφορους λόγους. Για να μετατραπεί όλος ο εξοπλισμός σε ηλεκτρικό προς το παρόν δεν το βλέπω.

    Εκείνο το κομμάτι που σίγουρα θα παραμείνει, θα είναι η συνεχής ενημέρωση και το διάβασμα. Αρκετές ώρες ημερησίως αφιερώνω στο σκοπό αυτό αλώστε.
Ο προγραμματισμός για τις συνταγές του ΄16 έχει βέβαια αρχίσει, αλλά φέτος θα επαναληφθούν και κάποιες πετυχημένες περσινές.

    Η εξοικείωση του γιου μου με τη ζυθοποίηση είναι όμως η βασική μου μέριμνα, με ενθουσιώδη μέχρι στιγμής αποτελέσματα. Πιστεύω πως σύντομα θα μπορεί να παράξει ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα από μόνος του. Οι προτάσεις και παρατηρήσεις του λαμβάνονται ιδιαίτερα σοβαρά υπόψιν.
    Ας ξεκινήσουμε λοιπόν.

Η πτώση του γεφυριού του Δεσπότη.

''αωιη΄ ιδ’ Ιουλίου ωκοδομηται η γέφυρα η εν τη υπερωρία της ράχεως του αγίου Δημητρίου δια φυλοπόνου δαπάνης του πανιερωτάτου και θεοφιλεστάτου Αγίου Λιτζάς και Αγράφων κυρ Δοσιθέου του εκ Σοφάδων της Θετταλίας , ού η μνήμη αιώνιος .  Έκτοτε την προσηγορίαν έσχε : γέφυρα του δεσπότου καλείσθαι ''

    Ακούγοντας το μεσημέρι για την πτώση του γεφυριού της Πλάκας, το μυαλό μου γύρισε δεκαοκτώ χρόνια πίσω.
    Σαν σήμερα ήταν το 1997, στις 13 Ιανουαρίου,  που είχαν ανοίξει οι ουρανοί κι έβρεχε ασταμάτητα για τέσσερα μερόνυχτα. Οι δρόμοι είχαν πλημμυρίσει, τα ποτάμια είχαν ξεχειλίσει, περιουσίες χάθηκαν και προς το μεσημέρι ακούστηκε η είδηση πως έπεσε και το γεφύρι του Δεσπότη.
    Το ορμητικό ρεύμα του νερού ξερίζωσε το πλατάνι που είχε γίνει ένα με το γεφύρι στη βορεινή του πλευρά, παρασύροντας και το κτίσμα του 1818, δωρεά του επισκόπου Λιτζάς και Αγράφων Δοσιθέου Παναγιωτίδη ( 1762 - 1842 ).
    Έτσι τη βροχερή εκείνη μέρα έχασε ο τόπος μας ένα μοναδικό μνημείο, κάτι ανάλογο με ότι έγινε χθες στον Άραχθο.
    Δυστυχώς η μανία της φύσης κάνει τα γεφύρια να είναι ουσιαστικά μνημεία με ημερομηνία λήξης. Απ τη στιγμή που έρχονται αντιμέτωπα με τρομακτικές δυνάμεις, με ασύλληπτες ποσότητες νερών και μεγάλα ξεριζωμένα δένδρα που φρακάρουν κάτω απ τις καμάρες τους, πως να αντισταθούν και να μην καταρρεύσουν.
    Ας μένει όμως μόνο ο καιρός με τα καμώματά του ο μόνος τους εχθρός. Βλέπετε οι ανεύθυνες ή ακόμα και οι κακόβουλες ανθρώπινες παρεμβάσεις γίνονται πολλές φορές ο χειρότερος εχθρός τους.

13/1/97 Λίγη ώρα μετά την πτώση του γεφυριού

Το γεφύρι του Δεσπότη δεν άντεξε πάνω από 179 χρόνια!

Περισσότερα στο: http://gefyria.blogspot.gr/2008/11/blog-post_3785.html

Carpinus Beer

Carpinus

    Κάποιοι λένε, πως το Καρπενήσι οφείλει το όνομά του στο φυτό Carpinus orientalis που σήμερα είναι γνωστό με τη λαϊκή ονομασία γαύρος. Άλλοι πάλι δίνουν διαφορετικές εκδοχές για την προέλευση της ονομασίας της πόλης μας. Όλα αυτά λίγη σημασία έχουν. Το όνομα Carpinus μου ''έκανε'' κι έτσι το υιοθέτησα για να ονομάσω έτσι τις μπύρες μου!

Carpinus λοιπόν!
Πέρα όμως από το περιτύλιγμα κύριο λόγο παίζει το περιεχόμενο.

    Αρχικά, στα τέλη του 2013 έκανα μια προσπάθεια ζυθοποίησης, που έχει παρουσιασθεί εκτενώς στο : http://nikow-ant.blogspot.gr/search/label/%CE%A0%CE%B5%CF%81%CE%AF%20%CE%B6%CF%8D%CE%B8%CE%BF%CF%85
    Στη συνέχεια και μετά από παρότρυνση φίλων έφτιαξα μπύρα από κιτ, κάτι που δεν με ενθουσίασε ιδιαίτερα και δεν αποτελούσε τον πραγματικό σκοπό μου. Μου έδωσε όμως μια αρχική γνώση της διαδικασίας. Δεν θα επεκταθώ παραπάνω σε τεχνικά ζητήματα εδώ.
    Η πραγματική αξία όμως της παρασκευής μπύρας με τα κιτ ήταν πως μου γεννήθηκαν άπειρες απορίες, οι οποίες ήταν αδύνατον να απαντηθούν αν δεν έμπαινα στο θέμα από την αρχή και με μέθοδο.
    Βασικό εργαλείο μου και κύρια πηγή άντλησης γνώσης αποτέλεσε το διαδίκτυο. Στη συνέχεια η -διαδικτυακή πάλι- επαφή με ζυθοποιούς, επαγγελματίες και ερασιτέχνες.
    Αμέτρητες ώρες διαβάσματος, που συνεχίζονται, επίπονες προσπάθειες μεταφράσεων και κατανόησης όρων, συνεχής επισήμανση αποριών και εύρεσης λύσης τους και τέλος αρκετές προσπάθειες υλοποίησης και μετασχηματισμού της γνώσης σε ...μπύρα. Όπως προανέφερα όμως δεν θα αναφερθώ εδώ σε τεχνικά ζητήματα, παρά μόνο στο αποτέλεσμα κι αυτό δεν είναι άλλο από πέντε διαφορετικές ποιότητες μπύρας.
    Παρασκεύασα λοιπόν από μια Pilsner, double IPA, American IPA, Weiss και Stout και προετοιμάζομαι για τις επόμενες.
    Η επιθυμία μου είναι κάθε παρτίδα να είναι καλύτερη, κάθε προσπάθεια αρτιότερη και κάθε φορά  περισσότερη γνώση.

Carpinus Pilsner

Carpinus double IPA

Carpinus Irish Imperial Stout

Carpinus American IPA

Carpinus Dunkelweizen weiisbier

Κάποιοι ίσως αναγνωρίζουν τις συνταγές που μου έδωσαν - τους ευχαριστώ.
Κάποια τις ετικέτες που σχεδίασε - την ευχαριστώ.
Κάποιοι ίσως στο αποτέλεσμα, τις απορίες που ρώταγα - τους ευχαριστώ.
Κάποιοι τις μπύρες που ήπιαν - δεκτές οι ευχαριστίες.
... συνεχίζουμε!

Ζαγόρι και Κόνιτσα

    Για πεζοπορία στα Ζαγόρια δεν είχα ξαναπάει, έτσι εκμεταλλεύτηκα την ευκαιρία που μου δόθηκε το τετραήμερο της 28ης Οκτωβρίου, να επισκεφθώ μαζί με την οικογένεια τα χωριά της περιοχής και να περπατήσω στα υπέροχα μονοπάτια που τα συνδέουν. 

Στη σκάλα Βραδέτου

Δάσος από πεύκα μέσα σε πέτρινο δάσος

...που βρήκες χώματα κι ανθείς που μίσχο και σαλεύεις.

Ο Βίκος από τη θέση Μπελόι

Στο μονοπάτι από Μονοδέντρι  για Βίκο

Στο μονοπάτι από Μονοδέντρι  για Βίκο

Στο μονοπάτι του Βοϊδομάτη

Κλειδωνιάβιστα

Καλπάκι ανήμερα 28ης Οκτωβρίου

Στον Αγραφιώτη ...για προβληματισμό

    Για τις ανάγκες της πλήρους μελέτης των Ευρυτανικών γεφυριών, αλλά και για τη δική μας ανάγκη για συχνές αποδράσεις, πήγαμε με φίλους στον Αγραφιώτη, στη περιοχή του Καρβασαρά. Κάποιες πληροφορίες για γεφύρια που έπεσαν, κάποιες φωτογραφίες που έλειπαν, κάποια μελέτη που είχε μείνει στη μέση, ήταν οι αιτίες. Η αφορμή δόθηκε απ το Σπύρο, τον φίλο που ήθελε κάποιες ακριβείς πληροφορίες για το βιβλίο που ετοιμάζει. Ο Ηλίας, ο Παναγιώτης κι εγώ λοιπόν, πήραμε τις φωτογραφικές μηχανές, τα πάνινα παπούτσια για το ποτάμι, τα καπέλα μας ... και νάμαστε!

     Οι κοινές εντυπώσεις ανάμικτες. Από τη μια η πανέμορφη φύση των Αγράφων. Από την άλλη...
 Οι δρόμοι που συνεχίζουν να γίνονται, οι τσιμεντένιες γέφυρες, οι αμμολυψίες κλπ έχουν αλλοιώσει αισθητικά την πανέμορφη αυτή περιοχή. Μη παραγνωρίζοντας την ανάγκη της επικοινωνίας, καθώς και της οικονομικής κατασκευής των έργων, θα έπρεπε κάποια στοιχεία του παρελθόντος να προστατεύονται και να συντηρούνται, αντί να καταπλακώνονται ή να καταστρέφονται.

Το μονοπάτι στον Καρβασαρά κατεστραμμένο απ το σημερινό δρόμο. 

    Οι επισκέπτες της περιοχής αυτής, όπως και άλλων παρόμοιων, όπως επί παραδείγματι του Πανταβρέχει ή του Μπουζουνίκου, δεν θα είναι σίγουρα κάποιοι προβεβλημένοι αστέρες της τηλεόρασης, ούτε αστραφτερές νεαρές, θαμώνες κοσμοπολίτικων πλατειών και παραλιών. Θα είναι ορειβάτες, μοτοσυκλετιστές, άνθρωποι της περιπέτειας και του βουνού, άνθρωποι που τους αρέσει ο πολιτισμός, οι αγνοί άνθρωποι, η φύση, οι γεύσεις κι ο αέρας του χωριού.
    Σε αυτούς λοιπόν τους επισκέπτες θα έπρεπε να απευθύνονται τα ''αναπτυξιακά έργα'' και οι μελέτες αυτούς να έχουν ως στόχο. Αυτοί λοιπόν δεν θέλουν το τσιμέντο να κυριαρχεί στο τοπίο, δεν τους αρέσει να βλέπουν την καταστροφή του παρελθόντος από το σήμερα, δεν εντυπωσιάζονται από το μεγαλειώδες, αλλά από το πρακτικό. Τους αρέσει να υπάρχει ο σύγχρονος δρόμος, να συναντούν όμως και το καλοδιατηρημένο μονοπάτι. Να περνάνε απ τη γέφυρα, να μπορούν όμως να φωτογραφίσουν και το παλιό πέτρινο γεφύρι. Να ακούνε στο καφενεδάκι κλαρίνα κι όχι τα σημερινά ηχητικά υποπροϊόντα. Να τρώνε τυριά και κρέατα της περιοχής κι όχι πλαστικά κατασκευάσματα των βιομηχανιών.
    Αυτά τα λίγο πολύ αυτονόητα και χιλιοειπωμένα, δυστυχώς δεν τα συναντάς σε πολλά μέρη. Στις ανεπτυγμένες κοινωνίες της κεντρικής Ευρώπης επί παραδείγματι, όλα αυτά είναι αυτονόητα.  Εκεί μόνο θα βρεις τις σύγχρονες ανέσεις αρμονικά δεμένες με το ανόθευτο παρελθόν και τη φύση ζωντανή και καθαρή δίπλα στον άνθρωπο και τα χωριά του.

    Εκτός της έλλειψις οράματος από το κράτος όμως, συναντάς στα μέρη αυτά και την ατομική βλακεία του Νεοέλληνα. Στο βωμό του εύκολου πλουτισμού, της κυρίαρχης άποψης του ακάματου κέρδους, θυσιάζονται ακόμα και τα μνημεία του παρελθόντος. Οι κυνηγοί θησαυρών καταστρέφουν γεφύρια και εκκλησίες ακολουθώντας την ηλίθια άποψη πως εκεί κρύβονται λύρες και μαλάματα. Αντί να συντηρούμε τα ήδη καταπονημένα και ετοιμόρροπα μνημεία της περιοχής μας, τα αποτελειώνουμε. Τρανά παραδείγματα οι τρύπες στα γεφύρια της Ανηφόρας και του Ντρουβανιάρη. Ποιος νοσηρός  εγκέφαλος δημιούργησε αυτόν τον αστικό μύθο, πως οι παλιοί άλλη δουλειά δεν είχαν παρά να κρύβουν λίρες στα γεφύρια, στα μονοπάτια και στα εικονοστάσια! Ποιος βλάκας είναι αυτός που παίρνει την απόφαση να καταστρέψει το μοναδικό ίσως ιστορικό οικοδόμημα της περιοχής του, ορμώμενος από την νοσηρή του ανάγκη για φράγκα!
    Αυτοί είμαστε, αυτή είναι η κοινωνία μας, αυτό και το κράτος μας.
    Η μόνιμη επωδός των ανθρώπων που ερασιτεχνικά καταγράφουν τα γεφύρια της Ελλάδας, είναι πως όπου και να πάνε, όποιον και να ρωτήσουν, η πρώτη αντίδραση που εισπράττουν είναι πως ψάχνουν λίρες. Τις περισσότερες φορές το αντιμετωπίζουν με ειρωνεία, εκτός των όχι και λίγων περιπτώσεων που τα πράγματα γίνονται επικίνδυνα.
    Ας είναι όμως! Κάποιοι σε πείσμα των καιρών και των αντιλήψεων θα προσπαθούν. 

Στον Ψηλορείτη

 Οικογενειακή απόδραση για ορειβασία στη Κρήτη και τον Ψηλορείτη. Αλλάζοντας Ι.Χ., τραίνο, μετρό, ηλεκτρικό, καράβι και λεωφορείο στήσαμε τις σκηνές στο οροπέδιο της Νίδας και επισκεφθήκαμε το Ιδαίον άντρο.

Η ανάβαση για την κορφή του Τιμ.Σταυρού στα 2.456 μ. ευχάριστη αρχικά, εφιαλτική στη συνέχεια. Τόσα χρόνια στα βουνά, πρώτη φορά συνάντησα τέτοιες συνθήκες που με ανάγκασαν να γυρίσω τριακόσια μέτρα πριν το τέλος. Αέρας, υγρασία σαν βροχή, παγωποίηση και μηδέν ορατότητα. 

Ρε μπας και μεγαλώνω χωρίς να το καταλάβω; 

Η αλήθεια είναι πως όλα εκεί ψηλά ήταν δύσκολα, αλλά νεότερος σίγουρα δεν θα γύριζα. Τη μια τα έπαιξα στον Όλυμπο, τούτα τώρα!

Μάλλον πρέπει να το ρίξω στο τάβλι.

Πάντως οι μπαταρίες γέμισαν και γύρισα με μεγάλη διάθεση για δουλειά και δημιουργία. 

ΠΑΝΤΑ ΨΗΛΑ

Γύρος ορεινής Ρούμελης

Τα Βαρδούσια από Γρ.Οξιά

   Η φετινή βόλτα με τις μηχανές και την ίδια πάντα παρέα ήταν η τρίτη στη σειρά. Η διαδρομή που επιλέχτηκε ήταν Γραμμένη Οξιά, Βαρδούσια, Γκιώνα, Οίτη και επιστροφή.

Πλατεία Αρτοτίνας

   Από τη Ράχη Τυμφρηστού ακολουθήσαμε το δασικό δρόμο προς Πουγκάκια, Γαρδίκι,  καταφύγιο Γρ. Οξιάς. Η μεσημβρινή στάση για φαγητό έγινε στη πλατεία της Αρτοτίνας. Μετά της ξεκούραση δρόμο για Πενταγιούς, Κόκκινο, φράγμα Μόρνου, Λιδωρίκη, Λευκαδίτι, Συκιά. Στάση εκεί για να θαυμάσουμε τη μεγαλύτερη ορθοπλαγιά της Ελλάδας και στις μηχανές και πάλι για Μουσουνίτσα και Αθ. Διάκο για διανυκτέρευση.

Στη Συκιά

   Η δεύτερη συννεφιασμένη ημέρα περιελάμβανε τη διαδρομή Αθ. Διάκος, Καστριώτισσα, Μαυρολιθάρι, Πυρρά, ανάβαση για Οίτη και Καταβόθρα, Λιβαδιές, καταφύγιο Οίτης, Καστανιά, Σπερχιάδα, Μακρακώμη και Πλατύστομο για ξεκούραση και διανυκτέρευση.

Πλατεία Μαυρολιθαρίου

   Την επομένη Σπερχιάδα, Λευκάδα, Κανάλια, Παλαιοχώρι, Πουγκάκια, Καρπενήσι.

Βαρδούσια

   369 χιλιόμετρα σε χώμα και άσφαλτο, με καλό καιρό, δροσιά και λίγη ζέστη στα πεδινά. Γεμάτοι με εικόνες για λίγο στη καθημερινότητα μέχρι την επομένη εξόρμηση.

Οίτη

   Μια ημερήσια εξόρμηση στην Οίτη με φίλους, παλιούς και νέους, για περιήγηση στον εθνικό δρυμό και τις αρχαιότητες της περιοχής.

   Καλός καιρός, καλή διάθεση, καλή παρέα, άπειρα τα ενδιαφέροντα. Η συνταγή μιας επιτυχημένης εκδρομής.

   Σαρακατσάνικα κονάκια στα Τσαμαδαϊικα, ορειβατικό καταφύγιο στη Τράπεζα, Λειβαδιές, ανάβαση προς Γρεβενό, βρύση Καλόγερου, Πυρά Ηρακλέους και Καταβόθρα οι κυριότεροι σταθμοί.

   Λουλούδια, μανιτάρια, πεταλούδες, πουλιά, ζώα, πεζοπορία, φωτογραφία οι τομείς ενδιαφέροντος της ομάδας.

   Ευχαριστίες στους φίλους Θανάση και Στέλιο για τις πληροφορίες και την ξενάγηση και στον Μανώλη για την πρόσκληση. 

Μανιτάρι τουρσί

    Φέτος λόγω των συνεχών βροχοπτώσεων, η καρποφορία του Cantharellus cibarius είναι εντυπωσιακή.
    Ο Κανθαρίσκος με τη σφιχτή σάρκα και το έντονο άρωμα βερίκοκου, είναι ιδανικό μανιτάρι για να φτιάξω για δεύτερη φορά με αυτόν τουρσί.

    Αρχικά έντονο και πολύ καλό πλύσιμο και καθάρισμα, για να φύγουν τα χώματα.
    Έπειτα έβαλα σε μια κατσαρόλα νερό με αρκετό ξίδι, αλάτι χοντρό και λίγη ζάχαρη και το έβαλα να βράσει καλά.
    Έκοψα τα μεγάλα μανιτάρια σε ισομεγέθη κομμάτια και τα έριξα για πέντε λεπτά στο βραστό νερό.     Στη συνέχεια αφού τα ξάφρισα τα έβγαλα και τα άφησα να κρυώσουν.  
    Παράλληλα αποστείρωσα τα βάζα και άρχισα να τα γεμίζω με τα μανιτάρια. Σε στρώσεις ανάμεσα έβαλα λίγο ψιλοκομμένο σκόρδο, κόκκους πιπέρι και κλαδάκια δενδρολίβανο.

    Σε μία εβδομάδα το τουρσί θα είναι έτοιμο για κατανάλωση συνοδεία τσίπουρου και λοιπών εδεσμάτων.
( Η συνταγή είναι της Jenny )

Απ' το σχολείο στον κήπο

    Η περιβαλλοντική εκπαίδευση στο 4ο δημοτικό Καρπενησίου δεν αρκείται στη θεωρία μέσα στην τάξη.

    Το μάθημά τους ήταν για την κομποστοποίηση και τις μεθόδους της. Έτσι κάνανε και μια βόλτα στη γειτονιά και επισκέφθηκαν τον κήπο μου! Η πρωτοβουλία ήταν βέβαια του διευθυντή του σχολείου, φίλου και συνορειβάτη  Δημήτρη Αντωνίου, που με δύο ακόμα συνοδούς εκπαιδευτικούς και καμιά εικοσαριά μαθητές, είδαν στην πράξη το σύστημα που ακολουθώ για να ανακυκλώνω τα πολλά οργανικά μου ''απορρίμματα'' και να παράγω χούμο, τόσο απαραίτητο για το αμπέλι και τον κήπο μου.

    Με ευχαρίστηση διαπίστωσα το υψηλό μαθησιακό επίπεδο των παιδιών σε πολλά θέματα, τη γνώση τους πάνω στο διδασκόμενο αντικείμενο και την εμπειρία που πολλά είχαν στα θέματα ανακύκλωσης.

    Συζητώντας στο τέλος με τη δασκάλα τους για τις εντυπώσεις τους, μου ανάφερε ένα σημείο που προσωπικά το είχα προσπεράσει χωρίς να δώσω ιδιαίτερη προσοχή. Την ευχάριστη μυρωδιά που ανέδυε ο σωρός του κομπόστ, αποτέλεσμα της εναερόβιας κομποστοποίησης. Είχαν την εντύπωση ακούγοντας για σήψη οργανικών, πως θα αντιμετώπιζαν δυσάρεστες και βαριές αποκρουστικές οσμές, γεγονός που ιδιαιτέρως συζήτησαν μεταξύ τους και επισήμαναν στη δασκάλα τους.

    Προσωπικά πίστευα πως τα μικρά παιδιά θα εντυπωσιαστούν περισσότερο απ τα σκουλήκια κι εκεί είχα επικεντρώσει την προσοχή μου, γεγονός που δεν ίσχυσε και βέβαια δείχνει αναμφίβολα το επίπεδό τους, που παρακάμπτει το εντυπωσιακό και εστιάζει την ουσία.

Η επίσκεψη αυτή άφησε και σε μένα κάτι. Ένα κόμπο στο λαιμό κι ένα αδιόρατο δάκρυ.

Ξέρω τα χείλη που το τραγουδήσανε

          - Ξέρω! Μεγάλη λέξη!
Όταν μάλιστα το ''ξέρω'' αναφέρετε στην άποψη που έχεις για κάποιον άνθρωπο, τότε αυτές οι δύο συλλαβές αποκτούν ιδιάζουσα βαρύτητα, τέτοια, που θέλεις να την πεις, να την αναφέρεις, να την κοινοποιήσεις. Δεν σου αρκεί να έχεις τη γνώμη σου γι αυτόν, νιώθεις έντονη την επιθυμία να κάνεις, όσους περισσότερους μπορείς, κοινωνούς της άποψης σου, έτσι ώστε να έχει ουσία η λέξη ''ξέρω''.

           Ξέρω λοιπόν το φίλο Σπύρο Μαντά, από την κοινή μας ενασχόληση με την καταγραφή των πέτρινων γεφυριών. Γνωριστήκαμε μέσω του διαδικτύου, περπατήσαμε για λίγο μαζί και στη συνέχεια επικοινωνούμε τακτικά.
 Άνθρωπος χαμηλών τόνων, στοχαστικός και ήρεμος, δεν θα σε συνεπάρει με τη ρητορεία του και το βομβαρδισμό των γνώσεων, δωρικός. Η φωνή του πάντα χαμηλή και το βλέμμα κατεβασμένο, η προσοχή του στο τι λες διαρκής κι οι διακοπές του συνομιλητή λίγες, το ψάξιμο στις πληροφορίες βασανιστικό, η γνώση όμως του αντικειμένου τεράστια. Συνομιλώντας μαζί του για το μεγάλο του πάθος, τα πέτρινα τοξωτά γεφύρια του τόπου μας, ανακαλύπτεις μια βαθιά γνώση του θέματος, απόρροια έντονου ψαξίματος σε βιβλιοθήκες και κείμενα, σε λαγκάδια και ποτάμια, σε ήχους και μουσικές. Πολυγραφότατος, με κάμποσα βιβλία και μελέτες στο ενεργητικό του, οργανωτικός, δημιουργώντας του Αρχείο Γεφυριών Ηπειρωτικών, το Α.Γ.Η., τέλος δημιουργός μιας μουσικής βιβλιοθήκης, με καταγραφές ανά τον κόσμο, παραλλαγών του μύθου του πρωτομάστορα του γεφυριού της Άρτας.

              Ο σύγχρονος μελετητής της λαϊκής αρχιτεκτονικής είναι αδύνατο να μην τον συναντήσει μπροστά του, σε κείμενα και πληροφορίες αφορώντα καμάρες, τοποθεσίες, μύθους και οτιδήποτε έχει σχέση με καθένα από τα διάσπαρτα πετρογέφυρα στην πατρίδας μας. Το εξαντλητικό ψάξιμο και ξεζούμισμα της πληροφορίας, πριν αυτή αφομοιωθεί στα γραπτά του, είναι ένα από τα χαρακτηριστικά του. Η εξακρίβωση της γνησιότητας τον κατατάσσει στις πρώτες γραμμές τις αξιοπιστίας. Η συνεχής διασταύρωση των πηγών πληροφόρησης έχει ως αποτέλεσμα να λες: ''...το γράφει ο Μαντάς'' κι αυτό να είναι αρκετό. Το πέρασμα του χρόνου και η έλλειψη οργανωμένων αρχείων, σε συνδυασμό με την αχαλίνωτη φαντασία του Έλληνα, δημιουργούν συνθήκες τέτοιες που αν δεν σκύψεις στα σοβαρά πάνω από το θέμα, μπορεί με βεβαιότητα να εκτραπείς σε λανθασμένα μονοπάτια, γεγονός που για τον Σπύρο δεν ισχύει. Το έχω άλλωστε διαπιστώσει κι ο ίδιος...

             Ξεφυλλίζοντας τα βιβλία του, ή συνομιλώντας μαζί του, η εντύπωση που αποκτάς είναι αναμφίβολα πως πρόκειται για ένα άνθρωπο παθιασμένο με το θέμα των γεφυριών, σε βαθμό ίσως που να βάζει σε δεύτερη μοίρα άλλα πιο ζωτικά θέματα. Ανακαλύπτεις γνώσεις αρχιτεκτονικής, στατικής, αντοχής υλικών κλπ που αποκτήθηκαν μόνο και μόνο για την κατανόηση των παραμέτρων που ήταν απαραίτητες στην ανέγερση των γεφυριών. Διακρίνεις εμπεριστατωμένες γνώσεις λαογραφίας, ορθής καταγραφής τοποθεσιών, πιστής αποτύπωσης σε σκίτσα των κατασκευών, λεπτομερειακής παρουσίασης των θεμάτων και βεβαίως πιστή τήρηση των κανόνων δεοντολογίας, που αφορούν την αναφορά των πηγών πληροφόρησης. Οι περισσότερες από αυτές τις ιδιότητες είναι από μόνες τους ένας επιστημονικός κλάδος. Όμως στη περίπτωση του Μαντά είναι όλες τους συμπυκνωμένες και δοσμένες σωστά, γεγονός που έχει να κάνει με την ιδιοσυγκρασία και την τελειομανία του ατόμου.

           Υπάρχει όμως ένα στοιχείο στον αγαπητό Σπύρο που κυρίως τον διακρίνει και τον κάνει ξεχωριστό. Όλοι οι ασχολούμενοι με το θέμα, παρουσιάζουν τις κατασκευές, αυτός εύστοχα εστιάζει και στον κατασκευαστή.
Ένα γεφύρι δεν είναι μόνο μια σειρά από πέτρες, ή στο θέμα της παρουσίασής του μια παράθεση ονομάτων, τοποθεσιών, μετρήσεων ή φωτογραφιών. Είναι και ιδρώτας, καμιά φορά είναι και αίμα, είναι ξενιτιά και αποχωρισμός, είναι πείνα και κάματος, είναι χαρά και πληρωμή, είναι επιβράβευση και μύθος. Με λίγα λόγια το έργο προϋποθέτει τον δημιουργό, αυτόν που απόκτησε γνώσεις στη σκαλωσιά, που έφυγε για χρόνια απ την οικογένεια για το μεροκάματο, που πόνεσε κι έκλαψε, που γέλασε κι ευχαριστήθηκε, που απόκτησε ρόζους στα χέρια και ρυτίδες στο πρόσωπο πιο βαθιές κι απ τις ρεματιές που δούλευε και πλέον κάθισε σε μια καρέκλα στο χωριό του κι αναπολεί το πόσες σφυριές έδωσε στη ζωή του. Αυτόν λοιπόν τον μάστορα ανακαλύπτει ο Μαντάς και τον φέρνει στο προσκήνιο. Τον κάνει πρωταγωνιστή κι αφήνει για μετά το έργο του, το εύκολο μέρος δηλαδή της υπόθεσης. Με αυτό άλλωστε θα ασχοληθούμε όλοι εμείς που θα αραδιάζουμε άψυχα ονόματα και εικόνες, λες και μαζεύουμε γραμματόσημα.
Η ψυχή είναι ο άνθρωπος, ο δημιουργός. Αυτός είναι στο κέντρο κι όχι οι πέτρες. Το έργο δίνει απλά αξία στον κατασκευαστή και κάνει το όνομά του θρύλο. Η γνώση και το μυαλό στήνουν τα τόξα, το αίμα κι ιδρώτας τα υπογράφουν.

             Αυτό είναι το μεγάλο κέρδος που είχα από τη γνωριμία μου με τον Σπύρο Μαντά. Είδα πως αν το έργο σου δεν είναι ανθρωποκεντρικό, δεν έχει ψυχή, δεν έχει συναίσθημα. Είναι λάθος να αγαπάς το δημιούργημα κι όχι τον δημιουργό, όσο κι αν αυτό ηχεί ως θρησκόληπτο. Είναι λάθος να μην ψάχνεις επί παραδείγματι το ποιος ήταν ο Κολοκύθας και πως έζησε και να σε ενδιαφέρει μόνο το που είναι ο τάφος του, για να αναφερθώ σε ένα οικείο σε μένα παράδειγμα, για τον κατασκευαστή του γεφυριού του Μπαλτά στην Ευρυτανία.
Αυτή λοιπόν την παράμετρο, μέσα στο έργο του συγγραφέα τη βλέπουμε να είναι σε πρώτο πλάνο. Διαβάζουμε άρθρα για μαστόρους, των οποίων τα έργα κοσμούν περιοχές ολόκληρες, χαζεύουμε φωτογραφίες μουστακαλήδων να στέκονται περήφανοι γύρω από τον γηραιό πρωτομάστορα, ερχόμαστε σε επαφή με τις αγωνίες και τα προβλήματα των σιναφιών, μπαίνουμε στο μυαλό τους έστω κι από μακρυά.
Τέλος ακούμε και το δοξαστικό. Ακούμε το μύθο του πρωτομάστορα σε παραλλαγές απ όλο τον κόσμο, σε τέλειες εγγραφές από ακριβά μηχανήματα και σκηνοθετικά ευρήματα, προϊόντα κι αυτά της τελευταίας ''τρέλας'' του Σπύρου.

           Αντί επιλόγου ταιριάζουν ίσως μόνο τα λόγια του Μιχάλη Γκανά:

Εκεί που σμίγουν δυο ποτάμια κι αδερφώνουν τα νερά
ένα γεφύρι πέτρινο απλώνει τ' άσπρα του φτερά
- Ξέρω τα χέρια που το χτίσανε
τα πόδια που το περπατήσανε
ξέρω τα χέρια που το χτίσανε
τα χείλη που το τραγουδήσανε...

*.
http://arhiogefirionipirotikon.blogspot.gr/
http://kemepeg.blogspot.gr/
http://www.youtube.com/channel/UCy0M-P1DEcWqMV3oMIIQjAw

Στην υγειά μας

    Η πρώτη μου απόπειρα παρασκευής μπύρας είναι γεγονός!

    Με οδηγίες από βιβλίο προς ερασιτέχνες ζυθοποιούς και υλικά, που είτε παραγγέλθηκαν μέσω διαδικτύου, είτε φτιάχτηκαν από μένα, έγινε η πρώτη - γιατί θα ακολουθήσουν κι άλλες - προσπάθεια για παρασκευή μπύρας, η οποία στέφθηκε από απόλυτη...αποτυχία.

    Μια ιδέα που αρκετό καιρό τώρα ήταν στα υπόψιν, ήρθε ο καιρός να υλοποιηθεί.
Έφτιαξα τη βύνη μόνος μου αγοράζοντας κριθάρι, μάζεψα άνθη λυκίσκου από φυτά που έχω εδώ και δύο χρόνια φυτέψει στον κήπο μου, μετέφερα νερό από τις βρύσες στο Μικρό Χωριό για να μην έχει χλώρια κλπ κι αγόρασα τη μαγιά κι ένα θερμόμετρο μόνο.
Κάθε αρχή και δύσκολη.
    Η αποτυχία της προσπάθειας έγκειται στο ότι το τελικό προϊόν είχε περισσότερο τη γεύση ενός αρωματικού και λίγο πικρού νερού, παρά μπύρας. Το γεγονός πως ήταν θολή και με λίγο ίζημα δεν έχει να κάνει με την ποιότητα, αλλά με τα μέσα φιλτραρίσματος. Το πιο πιθανό είναι να διακόπηκε σε κάποιο χρονικό σημείο η διαδικασία ζύμωσης, με αποτέλεσμα η μπύρα να ''κόψει''. Ένα άλλο ενδεχόμενο είναι η βύνη που παρήγαγα μόνος μου να μην είχε την κατάλληλη σύσταση.
Δεν θα μπω εδώ σε περισσότερες λεπτομέρειες, διότι είναι περισσότερο τεχνικά ζητήματα και δεν παρουσιάζουν ενδιαφέρον.

    Η προσπάθεια πάντως άξιζε τον κόπο και η εμπειρία ήταν δημιουργική. Διαβάζοντας πολλές φορές τα άρθρα του βιβλίου, δεν μπορούσα να αντιληφθώ την διαδικασία μετατροπής του αμύλου των δημητριακών σε οινόπνευμα. Βάζοντας όμως τις κατσαρόλες να βράζουν με τα υλικά και θερμομετρώντας συνέχεια, όλες οι δυσνόητες αρχικά πληροφορίες άρχισαν να αποκωδικοποιούνται και γίνονται αντιληπτές. Η αφομοίωση δια του παραδείγματος.

    Η βυνοποίηση, η ζυθοποίηση, η ωρίμανση, η εμφιάλωση είναι διαδικασίες που με απασχόλησαν αρκετά, έγιναν όμως με μέσα που ίσως δεν είναι τα απολύτως ενδεδειγμένα. Η ερασιτεχνική όμως προσπάθεια δεν δικαιολογούσε σε πρώτο στάδιο την προμήθεια εξειδικευμένου και κοστοβόρου εξοπλισμού. Σιγά σιγά και με την ενθάρρυνση που πιστεύω πως θα έχω από επιτυχείς προσπάθειες, θα προσπαθήσω να προμηθευτώ τα απαραίτητα υλικά.
    Μέχρι τότε στην υγειά μας !